Showing posts with label News. Show all posts
Showing posts with label News. Show all posts

March 31, 2015

Zo Tum Hmung: Kut Bengh Ding A Um Rih Lo


Tuni NCCT le WPWC kar hnatlaknak an ngah mi kongah Pu Zo Tum Hmung nih hi hnatlak hnu ah tuah ding le ceih rih ding a um rih nak kong le mah hnatlaknak hi ramdaihnak si loin kahdaihnak lawng a si nak kong hna a facebook ah a tial. 

Tutan NCCT le UPWC kar hnatlaknak kong he pehtlai in 'Chimh fiang ka duhmi cu NCCT an bia in bia a dong kho lo. UPWC an bia in bia a dong fawn lai lo. Tlangcung hriamtlai bu vialte upa hna meeting a um lai. Cu nihcun a ceih tthan lai. Cu ve bantuk in UPWC a cungah UPCC timi a um rih. Anmah zong nih an ceih tthan lai. Cu i a cunglei kaphnih hnatlaknak a um hnu lawnglawng ah minsen thut a si te hnga. Cun, ceasefire timi cu kahdaihnak ti a si. Ramdaihnak (peace agreement) a si nai sai lo. Kut bengh ding a um rih lo' tiah tutan hnatlaknak hi i ngeihtuk ding a si lo nak kong a chim. 

Pu Zo Tum Hmung hi NCCT le UPWC an ni chonhnak ah ai tel peng ve mi a si. Kawlram chung kahdaihnak ser khawh ding caah biatak tein rian a tuan i Thailand deuh ah khua a sa. A nih hi vawleicung University tha bik Harvard University in Master of Public Administration (MPA) a dih mi a si. 

March 27, 2015

Dr. Sui Khar: Local Thawngzamhca A Nun Khawh Nak Hnga Cozah Nih A Bawmh A Herh


Democratic Voice of Burma (DVB) nih Hakha tuahmi tlangcung media conference an rak kai pah in CNF Dr. Sui Khar interview an rak tuah, a bik in Chin holh in chuahmi thawngzamhca kong deuh an hal. Chin holh in chuahmi thawngzamh ca a nun khawhnak hnga caah zeidah a biapi tiin an hal i a cung lei bantuk in a leh hna. 

Tlangcung mi holh in chuah mi thawngzamhca pawl an nun khawhnak hnga caah thil pa hnih a biapi bik:cozah nih mah le holh tein sianginn zongah ca chimh khawhnak nawl a pek ding le phaisa lei in a si khawh tawk a bawmh ding hi an si a ti hna. 

Hakha Ah Tlangcungmi Party 22 Leng Tonnak An Ngei Cuahmah Lio


A voi 22nk NationalitiesBrotherhood Federation (Tlangcung Unau Rual Federal Komh Party Pawl) tonpumhnak cu March 27, Hakha HBA Hall ah an tuah lio a si i, 2015 thimnak
ah teinak hmuh khawh nakding kong biapi in an ceih. 

Tutan ah NBF chungtel party kip hruaitu minung 45 an ra. Hi NBF tonpumhnak honnak ah Chin Ramkulh Cozah in Zaatlaang lei Vuanci Dr. Ba Maung zong an sawm i biacah chimnak a ngei.

Hi NBF nih an dirpimi biathanh cu a tanglei bantuk in an rak chuah:
 (1) Cozah le Tlangcung hriamtlai kar ah zungzal a hmunmi remdaihnak caah ram pumpi huap kah ngolnak minthut cu a ran khawh chung in tuah i, cu khawh cun ramkheel biaruahnak tuahpiak hrimhrim seh.(2014 July 18) 

(2) Tlangcungmi hna umnak hmun ah Tlangcungmi hna holh le ca cozah sianginn cacawn ding chung ah ningcang tein tuahpiak le cawnternak nawl kan pe seh. (2014 February 2)

(3) 2008 Phunghram remhnak, chapnak le a herh lomi hlohnak tuah in Federal Ramkomh dirh ding. (2013 October 13) 

(4) Buaktlak tuak Kuzale (PR system) cu 2015 thimnak ah me petu ding rammi hna duhnak bang in Ramkulh hmun pawl ah hman a tlak rih lo. (2012 November 11) 

(5) A dikmi Federal Ramkomh a chuah khawh nakding caah NBF nih Democracy phung ning tein a chuah hlan lo kan tuan peng lai.  (2012 April 7) 

(6) Ramchung remdaihnak hmuh taktak nakding caah i kahnak ngol ding in President nih nawl a pekmi kha Ralkap lutlai nih zul in ngai seh. (2012
Agust 19) 

(7) Tlangcung hruaitu pakhat khat kha Amyotha Hluttaw nih Vice President ah thim ding in kan hal. (2011 January 15).

Hi NBF cu 2010 September 18 Yangon ah Nationalities Brotherhood Forum tiin rak dirhmi kha 2013 November 10 ah Nationalities Brotherhood Federation (Tlangcung Unau Rual Federal Komh Party hna) tiin thlen i dirhmi a si. Nihin ah cun Tlangcung party 22 an si cang i, NBF ah Hluttaw Kuzale (159) an si. The Hakha Post
 

Rev. Dr. Rual Uk nih New King James version in a lehmi Baibal Cathiang Japan ah an nam lio


Rev. Dr. Rual Uk nih New King James version in a lehmi Baibal Cathiang Japan ah an nam lio Rev. Dr. Rual Uk nih "Baibal Cathiang" tiin New King James version kha Hakha holh in a lehmi cu 2013 ah a dih, atu hi Japan ah an nam lio a si i, tu kum October thla dih lei ah cun zapi sin ah phanh khawh dawh a si.

"Hi Baibal Cathiang timi hi Mr. Mark (Asia ram i Tribal Christian hna nih anmah holh cio in Baibal an ngeih dih khawh nakding ah tuanvo latu a si) nih a namnak ding tuanvo a kan laakpiak i atu hi Japan ah uk thong kul le thong nga in an nam lio a si. A chuah tikah man lo in zapi sin ah pek a si te lai", tiah a lettu Rev. Dr. Rual Uk nih Hakha Post ah a chim.

Hi Baibal Cathiang kong he pehtlai in a namnak tuanvo latu Mr. David Gotta zong kan hnu March 19 ah Hakha a rak tlung i khuate lei pastor an cahmi pawl hna he tonnak an ngei. Cu pin ah Hakha um khuami cheu khat hna kha Baibal kong he pehtlai in an hmuh ning zong hlathlainak a ngei.

"Hi Baibal Cathiang leh duhnak chan cu, atu kan hmanmi Lai Bible Thiang hi meaning translation (a sullam in lehmi) a si i, atu Baibal Cathiang leh tharmi hi cu word translation (a biafang in lehmi) a si. Cucu aa dan deuhnak a si lai" tiah a lettu nih a chim chap. Hi Baibal Cathiang a lehmi hi kum thum chung rau in a lehmi a si. Atu hi Study Bible zong a tuah lio a si i 2015 kum chungah lim ding in a tuah cuahmah lio a si. The Hakha Post

Avoi 70nak Kawlram Tamadaw Day Hman Lio Hmanthlak Tete












Thawngpang Bultan(March 26)


German Vanlawng Kha Vanlawng Mawngh Bawmhtu Nih A Thlak Mi A Si: Nihnih ni ah a tla i minung 144 a thah tu German vanlawng kha vanlawng mongh bawmhtu co-pilot nih a thlak hram hram mi a si tiah Black Box a zohfel tu nih an chim. 

Black Box nih record a tuah ning ah cun pilot a leng a chuak i co-pilot kha vanlawng control ding a hal nain co-pilot nih kutka a hrenh khenh hlei ah vanlawng a tum ter ti a si. Vanlawng mawnghtu um nak khan chung ah co-pilot lawng a um, pilot a leng a chuak i a luh than khawh lo nak ding caah co-pilot nih kutka a hrenh khenh i amah nih vanlawng a tlak ter ti nak a si. 

Mah co-pilot hi ralhrang he pehtlainak a ngei le ngei lo theih a si rih lo. Mah co-pilot hi zeibantuk minung dah a si timi an hlat cuahmah lio a si. 

China Ralkap nih Kawlram Ramri ah Ralkap Thazang An Langhter: Kan hnu lei kawl ralkap vanlawng nih China ram bomb a thlak i minung 5 an thih hnu in March 24 ah khan China ralkap nih kawlram ram ri ah an ralkap thazang an langhter tiah RFA nih a thanh. 

Mah ti ralkap thazang an langhter ah hin kawl ralkap vanlawng China ram a rak lut mi zong an thawl len hna ti a si. Kan hnu March 13 ah khan kawl ralkap nih Kokang hriamtlai phu an kah hna nak ah an bomb China ram ah a rak tla sual i minung 4 an thih hnu ah China le Myanmar ramri ah i hmuhthiam lo nak a rak um len. 

President Thein Sein Nih 6-party Talks Tuah Ding A Chim: March 2 ah NLD hruaitu Aung San Suu Kyi le President Thein Sein an rak i ton lio ah President Thein Sein nih Suu Kyi le Parliament nih an hal leng mang mi 6-party talks tuah ding in a chim tiah Aung San Suu Kyi nih RFA ah a chim. 

Mah 6-party talks ah hin ralkap lutlai Min Aung Hlaing, cozah lei in Thein Sein, NLD lei in Suu Kyi, tlangcungmi ai-awhtu pakhat le hluttaw pahnih luttlai ve ve an ni tel lai i 2008 constitution remhnak kong hna ceih ding a si. Suu Kyi le Parliament nih an rak hal leng mang nain Thein Sein le Min Aung Hlaing nih an rak cohlang bal lo. 

Kawlram Chung Thlahlawh Aniambik Ks 120,000 An Khiah Cang: Kawlram chung a niam bik thlahlawh(national minimum wage) cu Ks 120,000 siseh tiah khiah a si cang tiah kawlram chung finance minister nih Pyidawngsuh hluttaw ah a thanh cang. 

A duhnak cu kawlram chung rian a tuan kho mi poah nih thlakhat ah a niam bik kyat 120,000 an hmuh ding a si. Rian petu nih a riantuantu thlakhat ah hizat a pek hna lo ah cun dantat khawh a si lai ti nak a si. 7Day Daily 

 Kokang Hriamtlai Phu Hriam An Chiah Ah Cung Ngaithiam An Si Lai: Shan state chaklei a um mi Kokang hriamtlai phu nih 'kan ni ngaichih i kan hriamnam kan chiah cang lai' an ti ah cun lunglawmh tein kan cohlang ko hna lai tiah ralkap nawlngeitu pakhat nih 7Day Daily ah a chim. 

Hriamnam chiah ai timh mi poah nih phone chonh ding in kawl ralkap zong nih phone number an pek cang hna, a phu siseh minung pakhat cio zong in hriam chiah khawh a si lai an ti. 

March 25, 2015

Thawngpang Bultan(March 25)


Indiana Nih Gay le Lesbian Thleidan Khawhnak Upadi An Fehter Kho: Nizaan Indiana state hluttaw nih 'Religious Freedom' timi upadi an fehter i Governor Mike Pence nih min a thut si cun a nungmi upadi ah a cang lai. 

Mah upadi nih biaknak lei zalonak tampi a pek te lai, minung pakhat khat nih a biaknak he ai kalh mi thil tuah lo nak nawl a ngei lai. Biana ah, thitumnak a tuahpiak tu nih biaknak he ai kalh mi nu le nu or pa le pa i um nak hna tuah piak loin a um khawh. Gay or Lesbian hna an ni thit um tikah hmanthla tu an fial zongah hmanthla tu nih 'ka biaknak he ai kalh caah kan tuah piak kho hna lo' a ti khawh hna.

Mah upadi hi gay le lesbian an nuhrin covo a buar tiin mi tampi nih an soisel, nain biaknak lei a tang deuh mi nih cun 'thil tha tuk' a si an ti ko. BBC,ABC News

US Michigan Ah Ngakchia 2 Freezer Chungah An Char Hna: Michigan state, Detroit khua ah ngakchia pa 2 cu freezer chung ah an ruak in US palik nih an char hna. Palik nih mah a thi mi pahnih u an nu cu an tlaih cang,a mah nih a thah mi an si le si lo cu a fiang rih lo. 

A thi mi hna hi an pahnih tein plastic pakhat ah tem chih an si i mah freezer chungah hin sau ngai chiah an si. Athi mi hi ta far an si i a ta pa hi kum 11, a far nu hi 14 an si hna. BBC

Tukum Kawlram Election Zohfeltu Ah US President Hlun Sawm Lai: Tukum dih lai ah tuah ding mi Myanmar general election zohfel tu ding ah US President Hlun Jimmy Carter le EU an sawm hna lai tiah cozah lei tuanvo ngei tu Minister U So Tin nih RFA nih a chim. 

Tukum election cu kum 65 chung kawlram election lakah a dik bikmi a si lai caah ramleng in zohfeltu tampi sawm an timh hna ti a si. Jimmy Carter hi 1977-1981 tiang US President a rak tuan mi a si. Tuhi kum 90 a si ve cang. 

Actor Kyaw Thu Movie Ai Thla Than Cang Lai: 2001 hrawng kawlram chung film industry ah a rak lar ngai i Academy laksawng tiang a rak ngah tu Kyaw Thu cu kum tam ngai movie ai thla ti lo nain a tu kar movie a hung i thla than cang. Tuhi 'Proffessor Dr. Sate Phwar' timi ai thla cuahmah than cang tiah Irrawaddy nih a thanh. 

A nih hi democracy a au pi ngai mi a si ve,ralkap cozah a rak duh bak lo mi a si. 2007 kawlram chung duhlonak langhter lio zongah khan biatak tein phungki pawl a rak tanhpi hna caah kawlram chung film industry in ralkap cozah nih an rak thawl i movie ai thla kho ti lo, a lak in ruak thlah tu charity a dirh than. 2013 ah khan 'If I Were The President' timi cauk a rak tial i kawlram chung cauk lar bik pakhat ah ai cang ve.  

Thawngpang Bultan(March 24)


Tukar Kawl Media le Kawl Mi Nih An Soisel Ngai Mi Birthday Party: Kan hnu zarhteni ah khan kawl ralkap bawi hlun Lt-Gen Tun Kyi a fanu Thi Thi Tun nih Aung San le hawi an rak thahnak hna inn a si mi Secretariat building ah a birthday a tuah i kawlmi facebook hmangtu tampi nih an hung soisel i media kip zongah thawgpang linsa ngai mi ah a hung cang. 

Mah Secretariat inn pi hi mirang chan in cozah zungah rak hman mi a si, kawl ram hruaitu vialte an rak i ton tawn nak a si. Aung San le a cabinet zong kha Independence hlan July 19, 1947 ah hika hmun ah an rak thah hna. Kawlram chung a um mi inn ah cun a biapi bik historical building a si ve.

Hibantuk historical inn private birthday tuahnak caah an hman mi hi kawl mi nih an duh bak lo, President Thein Sein ai-awh biachim tu Minister Ye Htut zong nih a facebook ah a soisel ve len.

Zarhkhat Chung Suu Kyi Parliament A Kai Kho Lo: A ngandam nak lei i zohfel ding le a dang a rian a tam caah NLD hruaitu a si mi Aung San Suu Kyi cu kan hnu March 16 in Hluttaw kai ai din i March 23 ah Pyituh Hluttaw a kai than tiah 7Day Daily nih a thanh. 

March 16 ah Hluttaw a rak kai kho lo caah a dam lo nak a zual ngai caah a rak kai kho lo a si tibantuk bia chawkvai hna a rak um len. Suu Kyi hi 2012 khual a rak tlawn lio dah ti lo cun hitluk caan sau hi ai din bal rih lo. NLD nih cun a tu ai dinhnak hi a dam lo ruangah a si lo, a rian tam tuk ruangah ai din chung mi a si an ti. 

Germany Vanlawng Nih Minung 150 A Thah Hna: Spain ram Barcelona in Germany ram Dusseldorf ah a rak zuang mi Germany vanlawng A-320 cu France ram lungpang lakah a tla i ai citmi 150 an thi dih,a nung mi an um lo.

Tuhi zeiruangah dah mah vanlawng hi a tlak khawh timi theih khawhnak caah vanlawng a um tuning vialte record a tuahtu Black Box zong an hmuh khawh cang,an zohfel cuahmah lio a si. Athi mi tambik hi German mi an si i Spain, Australia, Turkey, Denmark, Netherlands le Belgium mi hna an ni tel ve lai ti a si. BBC,The Guardian

Canada Nih Fak Deuh In IS Ralhrang Phomh A Timh: Syria le Iraq ram ah a lor tak tak mi IS ralhrang pawl cu Canada nih IS ralhrang himnak ngei lo in tuah ding ah Syria ram chung zongah kan phomh cang lai an ti,atu lawlawse cu Canada nih Iraq ram chung longah a thuat rih.

Mah ti Syria ram um IS ralhrang pawl phomh ding le 2016 tiang thuat rih ding timi hi Prime Minister Steven Harper nih a chuahpi i parliament nih fehter ding a si. Opposition party hruaitu nih cun Mr. Harper ruahnak hi an duh lo ngai,nain parliament vote tam deuh cu Prime Minister Harper party an si ko caah fawi tein an fehter ko lai. 

Atu hi Canada nih raltuknak vanlawng 6 le ralkap minung 600 leng hmang in IS ralhrang pawl Iraq ah US ralkap he an phomh cuahmah hna lio a si. BBC

Boko Haram Ralhrang Nih Nigeria Ngakchia 500 Leng An Tlaih Hoi Hna: Nigeria ram Namasak khua ngakchia 500 leng cu Boko Haram ralhrang pawl nih an kal pi hna tiah cuka khuami pakhat nih BBC ah a chim. A tlau mi ngakchia hi kum 11 tang lawng te an si hna.

Nikum zong kha Boko Haram ralhrang thiam thiam nih Nigeria sianghngakchia 200 leng an rak tlaih hna i khrifa a si mi vialte muslim ah an luhter dih hna. Mah an tlaihmi sianghngakchia nu vialte cu Boko Haram ralkap he an ni um dih cang ti a si. BBC 



          

March 16, 2015

A voi 3nk Ethnic Media Conference Hakha Ah An Tuah Lai


Myanmar ram Tlangcung miphun media pawl nih tuahmi a voi thumnak Ethnic Media  Conference pi cu Hakha, March 18-20 Carson Hall ah an tuah lai. 

Hi Ethnic Media  Conference ah Myanmar ramchung um lawng si lo in ramleng um media ngan pawl zong an ra hna lai. A tlawmbik minung 100 hrawng an si lai. Cozah Thawngzamh lei Vuanci le Chin Ramkulh Cozah Chief Minister le Vuanci pawl zong sawm an si. Kan
ram chung in media riantuantu pawl lawng si lo in ramkheel lei upa, NGO/ INGO le Zatlaang Phu (CSO) zong in upa tampi sawm an si. 

I ceihmai dingmi hi Tlangcung miphun chung in tuahmi media pawl thanchonak, Tlangcung media pawl i pehtlaihnak, cozah le media i pehtlaihnak, nihin kan ram ramkheel dirhmun cuanhnak, nihin kan ram NGO/INGO le Civil society (Zatlaang phu thanchonak) riantuannak cuanhnak ti pawl kha zalong tein ceihmai a si lai. Cu ceihmaitu ding ah cun media lawng si lo in, a cunglei pawl in riantuantu upa le a hlei in thiamsang pawl (re- source person) pawl ramchung ramleng in sawm an si. The Hakha Post

Thawngpang Bultan (March 16)


Saudi Arabia Nih 'Nuclear Kan Ser Ve Kho' A Ti: Atu US nih Iran a chonh ning ah cun nuclear hriam sernak caah a biapi tuk mi Uranium hi cu Iran nih a ngei kho ding a si, hiti Iran nih  Uranium aa tlai ko ah cun Saudi Arabia zong hi bantuk nuclear sernak ah abiapi mi Uranium hi kan ser thawk kho ve tiah Saudi Arabia prince Turki al-Faisal nih BBC ah a chim. 

Iran lawng Uranium ngeih ter i a dang ram ngeih ter lo cu a phung a si lo, Saudi Arabia le a dang ram zong nih Iran bantuk in Uranium kan ngeih awk a si ve ko a ti hna. Hiti US le P5 hna nih Iran ram Uranium an ngeih ter ah cun vawlei cung ram vialte nih hi Uranium ser an timh cio te lai a ti. 

Tuhi US le P5 pawl nih Iran cu an chonh cuahmah. March dongh ah hin hnatlak nak ngah ding an si. BBC

Tuni Naypyidaw Ah President le KIO Hruaitu An Ni Tong: Kawlram President Thein Sein le KIO hruaitu cu tuni zinglei Naypyidaw ah tonnak an ngei hna, ram pumpi huap kahdaih minthut nak tuah nak ah zeitindah kar kan hlan lai timi kong an ceih ti a si. 

Mah tonnak ah hin KIO lei nih kahdaihnak kong ah an lungput le an dirhmun zong President sin chim relnak an ngei kho. Ralbawi Gun Maw nih 'Kahdaihnak ser nak caah karhlan nak pakhat a si' a ti. Tuzan lei zong ralkap lutlai Gen. Min Aung Hlaing he an ni tong than lai.Irrawaddy

US Millionaire Nih Mi Athatnak Kong Aa Phuang: US millionaire a si mi Robert Durst cu TV pakhat nih a hawi pa a thih nak kong ah bia an hal i 'kei nih ka thah dih hna' tiin a leh hna caah thawng an thlak cang. 

A hawi pa lawng si loin a nupi zong a hau thei lo mi nih an rak thah. Mah a nupi a thattu zong hi a mah a si lai tiin zumh a si. Cheukhat nih cun ai capo mi a si lai an ti nain palik nih cun a bia ceih piak dingah thawng an thlak cang.BBC

Ferguson Palik Kah Tu Tiah An Puhmi Pakhat An Tlai Cang: Kan hnu zarh nili ni  Ferguson buainak ah palik pa 2 meithal in a kah tu tiah an ruah mi minak pa pakhat cu an tlai cang. 

Mah buainak ah palik pa 2 an rak kah hna i fak ngai in an rak i hliam. Ferguson ah hin nikum August ah minak pa Michael Brown palik nih an rak kah hnu in minak pawl nih an duhlonak an langhter leng mang,minak an kan thleidan an ti. BBC

China Hi Vawleicung Hriamnam Zuar Kho Bik 3nak A Si: US le Russia hnu in vawleicung hriamnam a zuar kho bik ram cu China a si cang tiah hlathlainak a tuah tu Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) nih an thanh.

2010 hlan ah cun China nak in Germany, France le UK hi hriamnam an rak zuar kho deuh nain 2010 le 2014 kar ah hin China nih a tei than hna. 

Vawleicung hriamnam an zuar mi 31% hi US nih a zuar mi a si i Russia nih 27% a zuar ve. China nih 5% , Germany 5% an zuar ve. An ni dang ngai. BBC


****Invalid click a tam ruangah ka caw-ngia a tlau chung rih. Appeal ka tuah than lio a si. 

      

Thawngpang Bultan(March 15)


Brazil Mipi Ting 10 Leng Nih An President Thawl An Timh: Brazil ram oil company pakhat Petrobras ah eihmuarnak ah ai tel ve an ti caah Brazil President Dilma Rousseff cu Brazil president si nak chuah tak ding ah minung sing 10 leng nih an hal. 

Mah eihmuarnak an tuah ruangah hin cozah tangka $3.7 leng an vaivuan ti a si.Brazil president nu nih cun eihmuarnak ka tuah bal lo a ti peng ko. Tu hi Brazil ram state 22 ah duhlonak an langhter cang. President Dilma Rousseff hi Brazil president caah a term hnih nak an thim than nak thla nga lawng a si rih.BBC

Nikhat Ah IS Sin Kal Ai Timh Mi Australia Mi 400 Leng An Khamh Peng Hna: Australia ram mi IS ralhrang sin fonh ai timh mi nikhat ah minung 400 leng Australia airport ah an khamh peng hna, nikum August-February kar ah IS sin fonh ai timh mi 76,000 leng an khamh cang hna ti a si.

Hiti IS sin fonh ai timh mi zohfelnak hi special training a kai mi The Border Force Counter-Terrorism Unit (CTU) nih tuan vo an lak mi a si. An mah nih Australia ram chung Airport kipah zohfelnak an tuah i an zumh lo mi hna cu tha tein an zohfel hmasa hna. Atu hi IS sin ai fonh cang mi Australia mi 90 leng an si lai tiin ruah a si.BBC

Kawl Cozah Nih An Thil Tuah Sualmi An Cohlang Kho Rih Lo: Kan hnu ninga ni ah kawl ralkap nih China ram ah bomb an kah sual i China mi pa 4 an thi. Hihi kawl cozah nih cun kan mah tuah mi a si lo, Kokang hriamtlai phu nih a tuah hram hram mi a si lai an ti ve.

Mah bomb a tlak ruangah China mi an thih cu kan lung a tha lo an ti nain kan mah tuah mi a si an ti duh lo. Kokang hriamtlai phu nih an tuahmi a si le si lo hlathlainak kan tuah hmasa ta lai an ti. 7Days News

Thlichia Harnak A Tongmi Caah Australia Nih $5 million A Bawmh Hna: Australia pawng a um mi Vanuatu ram cu thlichia nih a den caah minung 8 an thi i inn le lo tampi a hrawh,hiti harnak a tongmi cu Australia cozah nih $5million a bawmh hna. 

Mah thlichia hi nazi pakhat ah 300km a kal kho mi a si, tih a nung tuk. Aluancia 2008 kawlram nargis thlichia kha nazi pakhat ah 200km lawng a rak tli kho.BBC

Crimea A Lak Ah Putin Nih Nuclear Hman Ding Ai Ready: Tuni Russia cozah TV nih bia an hal nak ah President Putin nih Crimea buainak lio ah khan 'nuclear hman ding in ready kan rak si, Ukraine a van a tha' a ti. 

Mr. Putin nih 'Tuanbia ning in Crimea cu kan ram a si.Khika hmun ah Russia minung an um i thin phang in an rak um lio ah kal tak khawh an si lo' a ti rih. Crimea hi Ukraine ram in nikum March 18 ah Russia nih a rak lak mi a si. BBC



****Invalid click a tam ruangah ka caw-ngia a tlau chung rih. Appeal ka tuah than lio a si. 




   

March 15, 2015

Man U An Captain Rooney Hmai A Panh Ngai Cang


England ram Premier League cu nizaan le tuni ah a zarh 29 nak an chuih than. Manchester United cu sunghzatlak nak nih a thawk ka in a rak den lengmang hna nain tukar an hung kai ngai,tukar an chuih mi cu an sungh bal ti lem lo. Arsenal he an van that ning ai lo ngai ti khawh a si.



Tuni cu Tottenham he an cil than i Man U nih 3-0 bak in an phomh hna. Tuhi Man U mark 56 a ngei i a 4nak ah an um, Asrenal nih mark 1 in a tei rih. A pa 1nak ah a um mi Chelsea hi tuni Southampton he an cil ve i 1-1 in an ni tluk ve caah mark 64 ah a tap ve rih.A thlau tuk ti hna lo. 


Atu lawlawse a 2nak a um mi Man City, 3nak um Arsenal le 4nak um Man U hna hi mark 1 lawng nih a dan hna. Man U le Arsenal hi kai rih dawh an si. Man U caah cun Premier League Trophy zong mitthlam suai a awl ngai cang ko!.~ 



****Invalid click a tam ruangah ka caw-ngia a tlau chung rih. Appeal ka tuah than lio a si. 

Thawngpang Bultan(March 15)


KIO Hruaitu Nih President Thein Sein An Tong Than Lo: KIO hruaitu nih President Thein Sein le Gen. Min Aung Hlaing an ton hna lai tiah thawng a rak leng nain tuni cu Vice-President San Mauh Khan he lawng an ni tong than, Thein Sein le Min Aung Hlaing he cun i ton dawh an si ti lo. 

Tuni Naypyidaw ah Vice-president San Mauh Khan he an ni ton ah cun pakat le pakhat kar i zumhnak a feh deuh nak ding caah an ni chon hi a si. KIO hruaitu cu thaizing Rangon ah an ra lai i March 17 ah UPWC le NCCT i chonhnak ah an ni tel ve lai.


Arsenal An Kai,Man City An Tla,Man U Kai Ve Dawh An Si: England ram Premier League cu ni zaan ah khan Man City le Burnley an cil i Burnley nih goal 1-0 in Man City an hmai a sen ter hna. Arsenal bel nih West Ham 3-0 in a thuat ve caah Arsenal hi a tu lawlawse a pathumnak ah a kai cang. Man City nih mark 1 lawng in a lonh. 

Tuni hi Man U le Tottenham an cil ve lai,Man U zumh a um pah ko. Man U an awn ah cun pa 4 nak thiam thiam ah an um rih ko lai. A tu top ah a um rih mi Chelsea zong a tu tlawmpal ah Southampton he an cil ve lai, Southamton hi a thawng ngai ve caah Chelsea nih fawi tein a tei kho men lai loh. Result tu hngak rih tuah u sih. 

Pakistan Ah Terrorist Nih Khrifa Biakinn An Puah I Minung 10 An Thi: Pakistan ram Lahore khua ah khrifa biakinn pahnih cu Taliban terrorist pawl nih bomb an puah hnawh hna i minung 10 an thi hlei ah minung 50 leng a hliam hna.

Mah bomb a puahtu tiah an ruahmi pa hnih hi cu ka mipi nih an tlaih hna i an thah beh ve hna. Pakistan ah hin mitlawm a si mi khrifa bomb puah hnawh hi a um pah leng mang mi a si.BBC

Rakhine Ram Ah A Pil Mi Tilawng An Hmuh Kho Cang: Kan hnu ninga ni ah a pil mi tilawng cu tuanvo ngei tu nih nikhat chung an kawl hnu ah tuni cu an hmuh than cang tiah palik bawi pakhat nih 7Days News ah a thanh. 

Mah tilawng chungah hin hngakchia pakhat a ruak an hmuh rih i tutiang ah ruak an char kho mi 36 a si cang. Mah tilawng hi kan hnu ninga ni ah khan Rakhine ram Taungkauh in Sitwe ah a kal mi a si i nikhuat chiat ruangah a chung ti a lut i an pil beh nak a si. 

Kawl Cozah Nih Yan Hee Lee 'Lih Bia A Chim' An Ti: Kawlram caah UN ai-awhtu a si mi Korea nu Yan Hee Lee nih kawlram chiatnak lei a panh deuh thluahmah tiin UN sin report a pek mi cu kawlram cozah nih 'a dik lo,a lih a si' tiin UN ah an chim than ve.

Miss Yan Hee Lee nih UN sin report a pek nak ah white card a tlai mi Rohingya pawl an inn tuar ning le an nuhrin covo an sungh ning hna ai tel. Yan Hee Lee nih 'Rohingya' timi min a hman mi hi kawl cozah nih an huat tuk mi a si,Rohingya timi kawlram chungah a um bal lo an ti. 7Days News



*** Atang i caw-ngia hmanthlak na click ah kei phaisa ka ngah ve, zangfah tein voikhat tal ka click piak ve hram!      


March 14, 2015

Rakhine Ram Ah Tilawng A Pil I Minung 32 Leng Nunnak A Liam


Rakhaine ram Taungkauh in Sitwe ah a kal mi tilawng cu nizaan ah khan nikhua a chiat ruangah ti chung a pil i minung 32 an thi cang, 16 an tlau rih ko tiah BBC Burmese nih a thanh. 


Cozah lei tuanvo ngei tu nih minung 167 an kham khawh hna i tu zong hi a tlau mi an kawl cuahmah rih ko hna ti a si. 

Hi tilawng hi dothnih a um i Taungkauh-Kyauhphyu-Meepung-Pauhtaw-Sitwe tiin a kal tawn mi a si i nizaan 8pm hrawngah khan a chung ah ti a lut i a pil beh nak a si tiah cuka tilawng in a luat ve mi pakhat nih a chim. 


Mah ka a thi mi chungkhar caah Rakhine cozah nih phaisa singkhat cio pek ding ah timh tuah nak an ngei ti a si.  


*** Atang i caw-ngia hmanthlak na click ah kei phaisa ka ngah ve, zangfah tein voikhat tal ka click piak ve hram!      

China Nih Kawlram Ramri Ah Raltuknak Vanlawng A THlah Hnawh Cang


Kokang le kawl ralkap an ni kahnak ah kawl ralkap nih raltuknak vanlawng hmang in an kah leng mang  hna i China ram tiangah a kah sual caah ni zaan ah khan China mi pa li nunnak a liam i pa 9 a hliam rih hna,hi ruangah China cozah a thin hung i tuhi ramri ah raltuknak vanlawng tam ngai a zuan ter cang tiah BBC,Telegraph le CNN nih an thanh.

Hiti kawl ralkap nih China mipi an kah hna ruangah China um kawlram ambassador Thit Lin Ohn zong an thil tuah mi kong fianter ding ah Beijing ah an auh cang. Kawlram lei nih cun kan mah tuah mi a si lo,Kokang hriamtlai phu nih an tuah mi a si lai an ti rih ko. 


A tu an thlah mi China raltuknak vanlawng nih kawl ralkap vanlawng cu 'a kawl lai, warning a pek lai i China ram in a thawl beh lai' (track,monitor, warn and chase away) tiah vanlawng riantuan tu nih Xinhua thawngzahmhca ah a chim.


Nizaan bomb a tlak Lincang khua hi Kokang ram he a naih ngai mi a si. Kokang ram hi Shan ram chak lei China ramri ah a um.


Kokang ram hi 1989 ah kawl ralkap he kahdaihnak min an rak thut hnu in autonomous  region ah a rak um i 2009 ah khan cozah ralkap nih an lak than. Hihi Kokang hriamtlai phu hruaitu Pho Kya Sin nih a duh lo caah ralkap thazang a thawn ter i kan hnu Feb 9 ah khan lak than a timh i tutiang hi an ni kap rih, tuhi cu ralkap uknak zong an chiah beh cang. Hi ral ruangah minung 30,000 leng China ah dornak an kawl. 

Atu bantuk in China a van cawl hnu ah cun kawl ralkap cu thin phang pah dawh an si. 2011 KIA a phomh lio zongah khan meithal kuang China ram ah a rak tla caah China a rak zai bal cang.

Kokang mipi 90% hi Chinese Han miphun an si.China thil deuh an hmang, Chinese holh deuh an hmang rih hlei ah China ramri ah an um fawn caah Russia President Putin nih Ukraine ram Crimea a lak bantuk in lak a timh ve a si sual hnga maw ti hi ruah awk a um pah ve.



*** Atang i caw-ngia hmanthlak na click ah kei phaisa ka ngah ve, zangfah tein voikhat tal ka click piak ve hram!          

A Sexy Bak Mi Kawl Model Zune Thinzar Nih President Scholarship A Ngah


Kawl model lak ah sexy lei in a lar ngai hlei ah a facebook zongah followers tingkhat leng a ngei tu Zune Thinzar cu ramdang ah PhD kai ding ah president pek mi scholarship a sawk ve i a ngah cang. Oral interview bel tuah rih a hau.  

A nih hi 2011 ah Rangon pawng Hmawbi Technological University in Master of Engineering in Information Technology degree a ngah mi a si. A nih hi a cawn mi IT lei si loin model lei deuh ah rian a tuan. A hmanthlak pawl hi a taklawng a um nak hna a tam ngai, a hnuk langhter cu zei ah a rel lo. Hiti sexy tuk in hman ai thla leng mang caah kawl nationalist pawl nih kawl nunphung a hrawh an ti i an soisel ngai mi a si. 

Hi scholarship a ngah nak kong he pehtlai in 'Master ka dih cang caah PhD peh ding in President scholrship ka nu nih a ka fial chih caah ka sawk ve i ka ngah cang, ramdang ah PhD kai zong ka duh nain model lei rian tuan rih zong ka duh rih fawn' tiin June Thinzar nih a lung ai laklawh nak zong a facebook ah a tial.  


President scholarship hi cu mi zaran nih ngah khawh mi a si lo caah Zune Thinzar zong hi ca thiam pakhat a si lai an ti cio. Cheukhat nih cun 'na lih a si lai' 'rian tuan tu na lem hna caah a si ko lai' a ti mi zong an um ve. A facebook zong hika ah len khawh a si lai.  


*** Atang i caw-ngia hmanthlak na click ah kei phaisa ka ngah ve, zangfah tein voikhat tal ka click piak ve hram!  

Thawngpang Bultan(March 14)


Cozah Nih Laksawng A Pek Hna Lo Caah Hakha Sipin An Lung Rawk: Hakha khua dinti laknak, khuachung thianhliamnak, khuachung lam kauhnak tibantuk khua le ram caah sipin nih an si khawh chung in rian an tuan nain kan hnu Chin National Day ah committee pathum rian tuannak ah aizuam bikmi laksawng peknak cozah nih a tuah i Sipin an ni tel lo caah Sipin an lung a rawk ngai ti a si. 

"Mah tluk hin kan si khawh chung in khua le ram caah tiin kan i pek i kan tuah kan ti ve ko nain, kan hnu Chin Miphun Ni ah Chin Ramkulh Cozah nih Committee pathum riantuannak ah aa zuambik le a tuanbik laksawng peknak a tuahmi ah kan i tel kho lo. Kanmah kan hmuh ning ah ahcun kan tuanmi cu a thabik kan ti lo nain Chin Ramkulh Peng kip Committee riantuannak ah cun rian tambik a tuanmi kan si theo lai, tiah kan i ruah', tiah Hakha Sipin Committee chungtel upa pakhat nih Hakha Post ah a chim. The Hakha Post

Lungcawite Khua Mawtaw Lam Honnak An Tuah Cang: Thantlang peng Lungcawite khua mawtaw lam honnak cu March 7 ah khan Chinram cinthlak le zuatkhalh lei vuanci Van Thawng le Thantlang peng vuanthawk zung upa hna nih an tuah piak hna. 

Hi lam hi Thantlang-Congthia-Khuabung-Lawngtlang-Lungcawite in Bawinu in Mizoram Siasih ah a kalmi lam a si. Hi lam cawhnak caah a dih mi cu ram dang um Lungcawite  khuami nih tuanvo lak a si i cozah lei zong nih sing sawmruk an bawmh ve hna ti a si. Hi honnak puai ah Mizoram um khuami zong mawtaw 5 in an ra ve. Thal ah cun Mizoram ah fawi tein kal khawh a si. The Hakha Post

Thantlang Khuachung Lampi Kauh Ding An Tah Cang Lai: Thantlang khuachung lampi kauh dingmi cu March 13 zanlei thawk in lamkam inn ngeitu hnatlaknak le minthutnak an tuah lai i March 14 in Lamlei bawi le Tawlreltu Committee hna nih an tah colh cang lai.

Hi lam kauhnak ding cu Committee nih March 13 ah fehter a si cang. Tawlreltu Committee ah thimmi hna cu: Chairman ah Pu Thawng Hnin, Vice Chairman ah Pu Ram Khar le Pu Thla Hmung, Secretary ah Pu Buan Khar, Assistant Secretary ah Pu Siang Bik Cung, Treasurer ah Pu Al Cung, Assistant Treasurer ah Pu Thla Kam hna an si. The Hakha Post

Ngakchia Biapi Chia In Hakha Ah Future Cup An Tuah Lai: Ngakchia mino hna pumpululh chuih thiam tampi an chuah khawh nakding biapi chia in Hakha ah kum fatin an
tuah tawnmi a voi 3nk Future Cup (2015-2016) cu Hakha ah March 23 in an thawk than cang lai.

Tutan a chuih dingmi nih March 20 ah min pek le khi ni zing 10:00 ah min cazin zong chuahpi dih ding a si. Hakha um ngakchia a sang in siseh, Khrihfabu in siseh, mahle hawikom phu duhmi min i bunh in a duh paoh luh khawh a si lai ti a si. The Hakha Post

Vanuatu Island Ram Thlichia Nih A Den: Australai pawng rili kam ah a um mi Vanuatu Island ram cu nizaan ah khan thlichia nih fak pi in a den i tu tiang ah hin minung 8 an thi cang i a dang a thi mi zong an um len rih lai ti a si. 

Thlichia hi sumilam pakhat ah 270 km a tli kho mi a si. Hi tiang hi cu tih a nung tuk mi a si. 2008 kawlram Nargis thlichia kha suimilam pakhat ah 200km lawng a rak tli kho. BBC


 *** Atang i caw-ngia hmanthlak na click ah kei phaisa ka ngah ve, zangfah tein voikhat tal ka click piak ve hram!          

Thawngpang Bultan (March 13)


Suu Kyi Nih Duhlonak A Langhtertu Sianghngakchia A Thuat Hna: Cozah lawng si loin duhlonak a langhtertu sianghngakchia zong bia hal phu an si, upadi remh ding kong ceihmai si loin zeitindah lam kan zawh lai timi lawng a ceihmai mi an lo hna tiah NLD hruaitu Aung San Suu Kyi nih RFA ah sianghngakchia a mawtchia ve hna. 

Hiti buaibainak a chuah ruangah sianghgakchia nih an hal mi fimcawnnak upadi remhnak ah hluttaw hma a kal ter deuh hlei lai lo ding kong zong a chim chih. Hiti sianghngakchia nih lam an zawh leng mang ruangah parliament kut cung a um mi fimcawnnak upadi remh a fawi deuh hlei lai ti nak a si lo a ti duh nak a si. Kawlca in tling deuh a rel duh mi caah hika rak click te.7Days News

Cozah le Tlangcung Hriamtlai Phu I Chonh Ding Nikhat An Thawn: Ramchung kahdaihnak min thut khawh ding ah cozah ai-awhtu UPWC le tlangcung hriamtlai phu ai-awhtu NCCT kar i chonh nak cu March 16 ah tuah ding an timh nain chung tel tam deuh kai kho hna seh an ti ruangah March 17 ah an thawn than.

NCCT tuanvo ngeitu cheukhat cu Thailand ram in March 14 ah Rangon an rak phan lai i KIO hruaitu 20 leng zong President le Gen. Min Aung Hlaing an ton pah hna hnu March 16 ah Rangon an rak phan ve lai ti a si.KIO hruaitu 20 leng cu tuni kha Nay-pyi-daw ah an rak i thawh cang. 7Days News

Nigeria Cozah Nih Boko Haram Bomb A Sernak Hmun An Hmuh Cang: West Africa ah a lor ngai mi le mi that hmang ralhrang Boko Haram nih bomb an ser tawn nak hmunhma Nigeria ralkap nih an hmuh khawh cang ti a si. 

Mah bomb an sernak hmun zong hi kan hnu March 7 in Nigeria ralkap nih an control khawh. Mah ka bomb an ser mi hi nu pawl an pum cung ah an tem hna i mi tam deuh an um nak hmunhma ah an puah ter tawn hna, a puah tu zong an thi beh ve. Daily Mail

Apple CEOs An Rak I Dawt Khawh Ning Hi: Apple company dirhtu Steve Jobs a cancer zawtnak a rak zual tuk lio 2009 ah a tu Apple company CEO thar a si mi Tim Cook nih a thin a cheuchum pek dingah Steve Jobs a rak chimh bal. Nain, Steve Jobs nih a rak cohlang lo i 2011 ah a rak thi beh. 

Tim Cook nih a thin a rak cheuhmi rak cohlang sehlaw Steve Jobs a rak thi lai lo ti a si. US ah cun thin cancer in a zaw mi zong mi dang thin cheuh ah cun an nung kho mi a si. Tim Cook nih a thin cheuchum hlut ding ah a thi zong a rak test(blood test) cang ti a si.

Hi kong hi a tu a chuak thar mi 'Becoming Steve Jobs' timi cauk ah a tel. The Guardian,BBC


Ebola In An Thlop Cuahmah Mi US Mi Pakhat A Zual Ngai Cang: Sierra Leone ah ebola mizaw a bawmh tu US mi pakhat cu ebola zawtnak a lak hnu in tuni ah Maryland um NIH sizung ah an rak tlun pi i tuhi a zual ngai ti a si.

Mah mizaw kong he pehtlai in National Institute of Health(NIH) nih zeihmanh an langhter rih lo. A tu a zawmi hi US mi ebola a ngei tu pa 11 nak a si. Hi 11 chungah 2 an thi. 

Ebola ruangah tutiang a thi mi minung 10,000 leng an si cang. Reuters



 *** Atang i caw-ngia hmanthlak na click ah kei phaisa ka ngah ve, zangfah tein voikhat tal ka click piak ve hram!