Hermon Sawng Memory

2007,December zingah a si. Hakha a kik tuk cang,zing thawh le hmaiphiah a har lingcing a si.Kan saya hna lakah kan tihbikmi Saya Robin caan a si caah a ho hmanh kan tlai ngam lo,mitku voi lo ngai in kan thu dih ko hna. Hmaichia ngai in Saya Robin cu a rak lut,bia pakhat a chim,'Nan class chung in mirangca a awngmi pakhat long a si,hitluk pumpek in kan chim hna nain nan sungh dih hi cu ka khuaruah a har,zeitindah kan chim ti hna lai?Tutan mirang ca a awng mi bel hi cu tanghra ka awng cang ti i ruat ko uh' tiin a thawhrang chuah pah in a kan sik.

A awngmi cu a ho set dah a si ti zong cu kan chim ta loin min a au diam. Ka thinphang,umzia ka thiam lo. A kik chap,thinphang pah chap ah cun a ka thirh ko. 'Hitluk cathiam tam lakah kei hna cu ka tel kho ngai hnga maw' tiin khuaza ka ruat than. Coffee Mix hmang in zaan ih thiam set lo caan ka pek mi ka tuak,ka nu nih khuasik lakah rawl a ka chanh tawn mi hna ka ruat than.Hawidang zarhpi zing voilak an ih lio ah thluak rii lak in grammar ka zoh tawn ka ruat.Culong hlah,hi result hi kan nu kan pa sin a phak hlei ah khuate kip ah,kum dang bang,an tar te lai. Kan khua ah ka sunghnak result a phak lai hrim ka tih, 'ka ti khe eh,an nih chung cu tanghra awng kho ci an si loh eh' an ka ti lai ka phuhrung cia cang.

Tlawmpal ah min a van au dih. Kan mark cu pakhat hnu pakhat in a van au thluahmah. Minung pakul hrawng a au cang nain a awng mi an um rih lo.Saya Robin cu a hmaichiat a zual,a thawchuah a hrang chin. Ka hawipaAtha Lian caan a phan,60 leng a hmuh ko! Kan ngang cio ko,tihzah ngai in kan zoh dih.Mark cu a au than,tangkua lio 1st a ngahmi nu Ngun Mah Tin a awng ve. Kan hawinu a awn ve hnu cun ruahchannak tlawmpal te ka hung ngeih than. Ka roll number cu ka bawh ko,a au rih lomi pali nga long kan tang cang. Culio ah, khung-hmat '7' a van au bak cun ka zuun ka ceh hnik,a vun peh mi cu '41' a van ti ko. Ka mirh,ka mitthli tla. Vuvak va tlik ta in ka nu va chimh ta ka lung a chuak,'Na Lungthli Tum ka tlinter hrim lai' tiin bia va tianh ta ka duh.Eco fresher ah cun kan mah pathum long nih English kan rak awng.

Ka hawi le tampi cu an khuaruah a har ngai,'Tangkua lio kawlca hmanh a tial thiam set lomi nih mirang ca a awn cu aw!' an ti cio. Tangriat ka rak kai ti mi lebang nih cun an zumh kho lo,tangriat lio Beaulah Sawng ka rak um lio ah hin kan class ah 22(?) kan si i 21st nak pengah ka um. Mah hmanh cu kan Saya James Er nih a donghnak chuahter cu a lung that lo caah a nau pa tu(kei mah nak a mark a sang deuh nain) the last ah a rak chiah tawn!Hi mirangca ka awn hi midang caah cun chimtlak a si lai lo nain kei mah caah cun ka philh khawh lomi teinak pakhat a si.

*** Atang i caw-ngia hmanthlak na click ah kei phaisa ka ngah ve, zangfah tein voikhat tal ka click piak ve hram!  

The Hakha Post Le Kei Mah

England sianginn kainak sawk ding in nikum August(2013) thla thawk ah Rangon ka phan. VISA ngahnak dingah thlali nga tal hngah a ho caah um sawh sawh ko nak cha cun tiin The Hakha Post reporter ka tuan piak hna. Kei ka rian cu Rangon um laimi thawngpang hlat le zarhpini LBC pumh dih poah ah The Hakha Post zuar a si,achel ah laimi tam deuhnak hmun North Dagon 46 block,Hlaing-tirih-innyaa hna ah an inn tiang ka phawt tawn hna. 

Tlangval pakhat nih newspaper zuar cu a fawi lo ngai ko. LBC pumh chuah lio i nungak hmai vun dir in The Hakha Post van caw-ngia hrim cu a har ko,hmai a sen colh. Cunak a har deuh rih mi cu kum tampi kan i hmu ti lomi ka hawi thing tete an rak i pumh ve i The Hakha Post an vun ka cawk ah cun um zia ka thiam tawn lo,zeitluk niam in dah an ka hmuh ti theih khawh a si. Kaa manh deuh caan i inn tiang ka phawt hna zongah kutka awnh duh lo,nan cazual zuar a tam,nan cazual le a man ai tlak lo, a miak nan ttin tuk tbk ka ton caan zong a tlawm lo. Nain,micheu bel nih cun kutka zong tha tein an ka onh i ruahsur pah caan ah cun lakphak hna an ka dangh,ka cazual man nak a let in an ka cawk caan hna a um,an ka zangfak kan ti lai cu!

The Hakha Post zuar lengmang a si caah zarhpini pumh ka tolh bal lo. Nain,pumh dih thluachuah pek caan bel ah ka um bal lo,The Hakha Post zuar ding ah hmunhma ka lak cia tawn.Ka pawngah Thingthang Editor Joseph KB Thawng nih an mekazine a thutpi tawn ve. "Laitlang thawngpang,laica tein tial mi,tuzarh chuak thar mi,Lailei thawngpang tha tha a tel,za nga long a si' tiin ka vun caw-ngia ah cun chikhat te ah an ka cawk dih tawn. KB Thawng cu a khuaruah hna a har ngai leng mang,"Kawi,The Hakha Post caw-ngia zia cu na thiam bak hi" a ka ti len.Cuticun, Rangon um Laimi lakah 'The Hakha Post pa' tiin an ka theih ngai. Cheukhat he bia kan ni ruah i ka sining an ka hal ah,'Tuhi England ah sianginn kai ka timh le VISA ka hngah lio,part time in bible college pakhat ah B.Th Final students mirang ca ka ka chimh pah hna' tiin ka konglam fiang deuh in ka chim hna ah a ka zumh lomi hna an um i a khuaruah a har mi hna an um ve. 

The Hakha Post ka rak zuar hi a rak har ngai ko nain thahemnak tampi a ka pek ve,hawitha tampi a ka hmuh ter,bochan deuh laimi kan pa le tampi chonhbiak khawhnak lam a ka serpiak hlei ah media lei riantuan ning le catial ning hna a ka cawn piak khawh.A hlei in zeitluk in dah phaisa kawl a har timi lesson thar a ka cawn ter.


*** Atang i caw-ngia hmanthlak na click ah kei phaisa ka ngah ve, zangfah tein voikhat tal ka click piak ve hram!

Ka Lunghmuih Khunmi Class Pakhat

India sianghleirun kai duh ah cun mirang holh ti kho pah a hoh caah kum khat chung bible sianginn ah mirangca ka cawng ta ve. Ka rak kai nak sianginn hi India bible sianginn lakah a ngan lei a si ve,sianghngakchia 200 hrawng kan si hna. Kan nih Integrated BD class ah sianghngakchia 40 deng kan si. Kan class ah 70% cu mizo an si. An nih India lei cu mirang holh hi a thluangthlam in an thiam pah dih.

Sianginn kan kai ka ah kei cu 'yes' le 'no' dah ti lo cun a dang ka chim kho mi um lo,chim ka duhmi a um ah cun Lai-Chin or Chin-Lai dictionary hmang in ka herhmi ka chim tawn.Achel ah hmur ngei lo bang ka kut le ke bak in ka piah piak hna.Mirang holh thiam lo cu mihrut pei kan si ko hi ka rak ti len.Ka rak kai nak sianginn hi vawleipi nih theihpi mi Sarampore College tangah a um mi a si ve tikah cacawn ning standard a sang ngai.Saya te nih cachimh um lem loin sianghngakchia nih topic pakhat cio i thim in tha tein zoh hnu ah class chung paper presentation tuah than a si. Presentation tuah ah a ho poah nih question hal, palhnak i sawhpiak khawh a si i palhnak a tamtuk ah cun a thar in tuahter than a si.Cuti a si tikah,kan mah le topic cio cu biatak tein kan ni timh lamh ve. 

Kei cu mirangca thiam duh men ah ka ratmi a si ko caah mirang ca deuh ah caan ka pek. Ka manh caan poah ah Dr. Min Tin Mon tialmi 'Good English' hi ka hruhpi.Mirang ca thiam a rak herhning le mirang ca thiam loin cawlcangh a rak har ning hi India ka phak in ka fiang. Kan hawi le pakhat khat he van i sik i kan chim duhmi chim khawh lo,dictionary lak awk le tha fawn lo lio caan kau ah mirang holh van ka hai. Zingka thawh huam lo tuk caan zongah mirang holh aherhning tuak cun lung a fim colh.

Kan class ah hin mirangholh hna ka thiam lo caah ka holh a tlawm,mi chonhbiak zong ka thiam lo i an rak ka zohchuk ngai,mizo pawl kau hi an zual(Mizoram um bal mi na si ah cun na fiang ve ko lai dah!).Paper presentation cu zarhkhat or zarhhnih dan ah minung pakhat tiin kan tuah leng mang i thla 6 leng kan tuah cang. Kan hawi le tam deuh cu an lim cang,cheukhat cu an palhnak le biahalnak an leh khawh lomi tam pah caah a thar in tuah ter than an si. Thla 6 chung ka classmate te nih paper presentation an tuah mi chungah kei cu correct le criticize cu chim lo question pakhat tal hmanh ka hal ngam rih hna lo. 

X'mas khar a hung phan manh. Hi thlaruk chungah hin Good English grammar cauk hi voili kai nolh cang. Good English chung um mi catlang(sentence) pakhat an rel ah khawika chapter, khawika page hrawng dah a si ti ka thei kho cang.Grammar a kal ning ka fiang lo mi tete ka chinchiah hna i X'mas khar Delhi ka tlun ah laimi grammar thiam deuh tete ka hal hna,fiang deuh ngai in an chimh rih caah English grammar kal ning cu ka lung piang ngai cang.Delhi ka hawi le he khuachung kan kal zongah tei duh lo in ka holh pah ve cang,mizaw hna ka piah ngam cang hna. Cuticun,zarhnih fai ka um i X'mas le kumkhar dih in sianginn ka hung kir. 

Tlawmpal sianginn kan kai than hnu ah kan class cathiam bikmi pa paper presentation a tuah ni a rak phan.Anih hi cathiam bik a si hlei ah a fel i saya te nih an zumh,an dawt. Cathiam a si caah hawidang presentation an tuah ah hin question hal,correct le criticize tuah a thiam ngai. Mirang ca hna ai zumh ngai caah tutan a paper zong hi cauk tampi a rel i a mah 'own word' bak in a tial(hawidang cu cauk chung i kan ni copy deuh). A mah paper presentation kai ding in class lei kan hung kal,ka pawng a van ra i 'Lungthli-a,min correct dawn a ni aw(ka palhnak rak kawl te muh)!' a ka ti ko. Chikhatte cu ka thin hang pah,palhnak a hmu kho lo ding tham cu ti phun in mi tuah hram hram cu ka ti.Ka lungchung te cun 'i zoh te' ka ti ve.

A paper hard copy cu pakhat cio a kan phawt.Zeitindah theihhngalhnak kai lak lai ti ruat ti loin a palhnak pazeizah dah ka hmuh khawh lai timi long ka zuam cang.A paper hi hmaili a si i hmaikhat ka rel ah verb a hmanning,sentence a pehter ning grammar a dik lomi ka hmuh mi 20 leng a si cang.A palhnak tete cu pen in mark ka tuah dih hna. Hmaikhat a rel dih in,'Any question?' a van ti colh. Ka lung a tur,kei mah hna nih kan class cathiam bik pa a palhnak sawh piak ding cu lungtur lo awk tha lo. Ka pawngkam ka zoh hna,cathiam bik a si caah a palhnak a um lai an ruat cio rua lo,a ho hmanh nih question an hal lo. Minute pakhat deng a kan hngah nain a ho hmanh nih an hal lo caah atang mi cahmai rel nolh a timh cang. 

Khah, dir ve cang tuah ning! ka ti i ka hung dir. A hnu bik ah ka thu caah hmailei cu an hung i mer i khuaruahhar ngai in an ka zoh cio. An lungchung te cun,'Mah pa nih hin zei biahalnak dah a ngei kho ve hnga?' an ti cio lai dah ka ti.'Finga,question cu kan hal duh lai lo. Nain grammar na palh nak bel sawh piak kan duh' ka ti. 'OK' a ti colh,'OK' a ti dan hi ai zumh tuk rih ti cu a holh ning in theih khawh a si. Ka thawh i,'Hi paragraph,sentence....hi 'be' a um caah V2 a ra kho lo,V3 long a ra lai.Khika sentence zongah khan khati..a si lai lo,hi ti hin a si lai......' tiin a palhnak 20 leng ka hung chuahpi tikah kan class an za tein an khuaruah a har tuk. Mizo cheukhat nih'Lungthli-a,i va mak ve aa' aka ti na,'It's miracle' a ti na an si hna. Cahmai li ah hmaikhat cungin palhmi 20 leng ka hmuh tikah kan sayapa zong a khuaruah a har ngai ve. Cutikah, Finga cu a thar in tuahter than a si.

Voidang class thlacam an ka fial bal lo nain cu ni ah cun saya pa nih thlacam aka fial,tutan ka thlacam hi kan class chung mirang holh in ka voikhat thlacam a si. Mah ni thawk in kan class long si ti loin kan sianginn za te nih 'grammar specialist' tiin an ka theih beh. B.D final thesis an tial mi,assignment tete an tial mi grammar a dik le dik lo hna kei mah an ka check ter len cang.Cuticun hika sianginn ah caan tlawmpal long khua ka sa i university kai nak admission tuah duh ah kum dih hlan ka chuah tak than hna.

A Dai Kho Rih Lomi Kawlpa Ka Hawi He Biaalnak

Biadomhnak:London cu inn hlan man a fak tuk caah building pakhat hi mi tam ngai nih kan ni hrawm cio hna. Ka room pawngah kawl pa a um ve,a nih hi siibawi pakhat a si i kei mah he MBA a kai cuahmah ve. Kan ni manh caan ah kan subject kong long si loin kan ram ramkhel,biaknak le education system kong hna kan ni ruah tawn. Anih hi siibawi pakhat a si bantuk in ca tampi a rel mi a si. Amah sin in theihhngalnak ka chapmi tam ngai,kawl mi nih Chinmi an kan hmuh ning zong ka cawn/hmuh khawh.

Ka lungtling bak lomi pakhat:Voikhat cu hitihin bia ka hal'Nan mah chuahpi holh le ca a si mi kawlca(Myanma-sa) subject hi sianginn(abik in tanghra) ah level tluk(same level) in kan mah holh dang a hmang ve mi he kan cawnti hi a dik(fair) na ti maw? Chinmi tanghra kan sunghnak a ruangbik cu kawlca hi a si,kan mah Chin ca hi nan mah kawlmi he level tluk in cawngti sisehlaw a dik ngai ko na ti hnga maw? tiin ka hal.Aka lehmi cu,'Myanma-sa level tluk in kan cawn ruangah Chinmi tanghra sungmi nan tam a si lo,saya te cachimh that lo ruang deuh ah a si. Nan hngakchia tein class chung kawl holh rak hmang cang uhlaw nan ni harh ti hnga lo' a ti ve.

Ka point a cohlang kho hrim lo.Kei nih 'Nan mah level 2 nan cawn lio ah kan mah level 1 long kan cawn ding a si,Myanma-sa textbook pakhat kan ni hrawm awk zong a si hrim lo, level niam deuh in textbook zong an kan tuah piak ding hrim a si' ka ti len nain a duh bak ve lo, cachimhtu le sianghngachia santlaih lo bia a si a ti peng ve ko. Hitluk a dik lo timi aa fiang ko buin ka point a cohlang khawh lo tikah ka thin hna a hang pah,nain ka hawi tha a si hlei ah siibawi pakhat a si tikah biahrang in ka chon duh ve lo. Cuticun,kan ni manh caan ah bia pehtlaih in kan ni al tawn,tutan tanghra result a chuah hnu kau hin kan biaalnak azual.

A ngaingai te ti ah cun kawlmi second language pakhat long an cawn lio ah kan mah miphun dang cu second language pahnih(Myanmar,English) bak kan cawng cuh. Cunak azual deuh rih mi cu kan thiam bak lomi holh in ca kan rak cawn tikah by-heart system long kan hmang. Tangcheu in tanghra tiangah kan cawnmi a tam lengluang nain kan thiammi pakhat hmanh um lo.Hihi kan second language a si mi kawl ca hmanh kan thiam hlan ah kawlca bak in second subject kan cawn rih,hihi zei he dah a lo ti si cun,cahang um lomi cafung in catial he a lo.Chinmi caa kan thiam lomi le tanghra sungh kan tam khun hi kan thluakchiat caah si loin cozah policy ruang deuh ah a si.

Miphun tampi icawhnak ram tampi ah cun national language hi mah le holh a ngei ve ko mi kha first language bantuk in an cawnter bal hna lo.Biana ah India national language Hindi khi ram pumpi nih an cawng ve ko nain an cawnning level aidang cio.Mizo pawl basic level an cawn lio ah Hindi holh hmang mi Kala pawl cu advanced level an cawng cang.Hitihin kan kawlram zong a si awk a si ve. Cu lo ah cun kawl pawl an ni miak tuk lawmmam!

Nikum Rangon ka um lio ah ka nau le tanghra an mark cazin ka va lak piak hna,mi tam deuh cu Myanma-sa ah an sungh. Adang subject a awng dih nain Myanmasa long a sung mi zong an um len,hibantuk ka hmuh ah ka lungfah a zual.Kei tanghra ka rak kai ah ka cazoh caan 30% bak Myanma-sa ah ka pek. Mitampi cu Myanma-sa kawngpi pawl zaanchir kan au hnawhnak ah subject dang zoh caan kan pe kho ti lo. Kan au hnawh peng mi topic zong sau  nguh hlei hlah,zarhkhat hnu ah cun athar in au hnawh than a ho. Cuticun,kawlpawl nih zaankhat hnih ah an lim khawh mi Myanma-sa te nih kan caan sunglawi a dolh dih hlei ah mitampi kan lung a kan donghter.Cuchinchap ah kawlram chung tanghra question kan zoh tikah Chin State le Sagaing Taing question hi a har khun rih!Tukum result zong letkhat veve in an tla.

Biadonghnak:Kawlca cawn le kawlholh thiam hi ka doh bak loh,Union chung kan um chung poah cu kan cawn le kan thiam awk a si ka ti. Nain,kan miphun thanchonak a donh tu policy cu kan doh bak a herh. Kan nih Chinram cu a kan cawmtu ding natural resource tha kan ngei lo caah human resource tal kan thatter lo ah cun kan ram sersiam a awl lai lo. State pakaht in kumkhat ah minung 700 menmen nih tanghra awn cu a tlawm tuk ngamsam ko.Hitluk tanghra awng kan tlawm hi sianghngakchia le cachimtu saya/ma cung ai hngat ve nain 40% tal hi cu kawlca first language bantuk in an kan cawnter caah a si lai ka ti!







 

Philh Khawh Si Lo Mi Zaankhat

Thaizing tanghra result a chuak lai tiin thawng a leng pah. Zaanlei nazi pa nga hrawng a si cang,rawl ei kan ni timh cuahmah lio pi a si.Phone a van ring,ka pa nih a tlaih i 'Saya Raldun ka si,Lungthli Tum cu kumthum chung an bar ee' a rak ti ko.Ka nu ka zoh,ka far le ka pa ka zoh hna. An lungfah ning le an ngaihchiatning! 'Ka fa le pariat chung in pakhat hmanh nih tanghra awn lo cu nan nu santlaih lo tuk bia maw..' a ti pah in ka nu cu a mitthli he a kan dir tak.Rawl kan ser cia zong ei huam ti loin kan fim than.

Khua ka ruah ah ka lungpit.Sungh sawhsawh long si loin kumthum tiang phit than khawh lo ding cu ka ruat kho hrim lo.Kumthum hnu phit than le a si kho ti lo.'Tanghra cu ka awng kho ti lai lo,zeidah ka tuah hnga,India ah maw bible sianginn ka kai ve hnga or Malay maw ka choi ve ko hnga' tiin khua tampi ka ruat. Ka lung fah ning um zia ka thiam lo. Ka nu le ka pa an lungfah lai ka ruah kau ah ka celh lo.Zaan zongah hngilh khawh si ti lo.Zaan a tlai deuh,ka khuaruahmi a hung tam deuh deuh,hngilh khawh a si ti lo.Ka nu le ka pa zong bia an chim cu ka thei lo nain an ni hngilh kho ve hrim rua lo,an hrum-ai thawng ka theih pah ve hna.

Zinglei pahnih hrawng a si cang caah hngilh khawh ka zuam. Result kong tuak ti loin korean movie kong hna ka ruat chih i ka hung i hngilh pah. Tanghra result cu zing 4am(?) in tar a si cang caah 3am hrawng ah result zoh athawh mi an aw nih a ka thangh than cang.Cuticun hngilh than kho ti loin khua ka ruat than. Ruah lo pi in 4am hrawngah phone a van ra. 'Aho dah a si hnga,zing nazi pali phone chonh cu zeidah a herh hnga' ka ti i ka lau ngai. Result zong cu ka lung um pah ve thiam. Ka pa nih a van chon i tlawmpal ah 'Halleluiah' tiin ka pa a au ka van theih. Ka tho colh ve,ka pa nih aka zuan hnawh colh i 'Na u le pa ruk nih an khuai khawh lomi arti na khuai khawh cang,ka Lungthli Tum ka khen cang' a ti pah khin a lawmhnak mitthli a tla thluahmah.Ka nu zong a lawmh tuk nak ah a tap chih ve.Lawmhnak laksawng ah ka rak ruahchih peng mi 125 saikel le denh ka cak tukmi maldani pahnat an ka cawk piak colh.Ka lunghmui khun!

Tanghra awn hi mi zaran caah cun chim tlak lo te a si ko lai nain kan mah chungkhar caah cun zeidang nak in a sung lawi deuh ko. Unau pa riat kan si i ka u le tanghra a awng kho mi pakhat hmanh an um lo.Kei zong hi a u le hnu a zul ko lai an ka ti cio. Cutikah,kei mah 7nak nih ka hung awng cu asunglai khun ko.

Kei Le Ka Min

Min hi minung kan identity langhternak caah a herh bikmi pakhat a si lai ka zumh. Min ngei lo minung kan um men lai lo. Kei ka min hi midang min nak in ai dang deuh ngai,Lungthli Tum ti cu hla deuh ah theih a si. Aho poah ka min ka chim hna ah an ka zumh colh bal lo,kawlram ah cun ka hmat-pungtin piah an hau tawn. Online i nungak he i chonh lebang cun an thin hung colh,mah bantuk min cu a um bal lo an ka ti,nan ti cio lai dah!

Ka min ruangah hin ningzahnak,harnak tete zong ka rak tong pah leng mang. Hakha sianginn ka kai lio ah ka min ruangah ka lung dongh caan a tam ngai. Bia ka ngaih deuh lo le caa ka zah lo caan ah ka min he tahchunh in tuk le sik a si tawn:na min nih Lungthli Tum,nang mah nih le......tbk>. Hermon sawng luh ka timh lio ah ka u pa(cousin) nih na min nai thleng lo cun asawng ah 'ka u' naka ti lai lo aka ti bal.Ka lung arak fak ngai,nain a mawh ve lem lo ka ti than. Sianginn class chungah ka min an au poah ah niih cio a si,kei zong ningzahpheng ah ka rak ni tawn ve. Kawl sayamah nih min an au lebang ah cun nih lo awk a tha tawn lo,Lung-tha-lii-tum tiin an chuah ter.Ka min hi atthu-san bang in i chinchiah zong a awl caah ka mui a hmu bal lomi zong nih ka min an thei ngai,chiat nak lei deuh in rak theih a si. Sianginn kai absent cio cio hmanhah keimah ka mualpho khun. Achel ah cun ka min saktu ka pa hna ka mawtchiat pah tawn.

Saya te le ka hawi le nih na sining le na min ai tlak lo an ka ta ti caan le ka min hi capo seihnak ah an hman caan ah ka lung a rak fak ngai tawn. Min thlen awk le a tha fawn lo caah ka si khawh chung in ka min chiatter ti lo ding in biachahnak ka rak ngei bal. Class chung ah mark tha ka hmuh khawh lo hmanh ah class pakhat tal tlolh ti lo ding ka zuam. Cuticun lungdongh lo tein ka zuam ve caah tangriat ka kai ah kawlca hmanh thathi in ka rak rel kho lo nain tanghra ah cun class top5 chung ah kai tel ve hlei ah tluang tein kumkhat nak ah ka rak awng kho ve.Tanghra awn hi midang chungkhar caah cun zeipipa a si lai lo nain kei ka nu le ka pa caah cun an lungthli tum ti khawh a si. Unau pariat lakah 7nak lawng nih tanghra awn cu zeidang nak in a sunglawi deuh hrim.

Tanghra ka awn khawhnak le atu ka dirhmun ka phak khawh nak dingah thazang aka pe tu lakah ka min hi abiapibik pakhat a si ve, ka min hi hriamnam tha tak a rak si kha a tu kai fiang. Ka min saktu ka pa zong ka mawtchiat ti loh,kai lawmh cang! Ka min nih khan ningzah nak raka pe hlah sehlaw class kai lo zong zei ah ka rak rel hnga lo! 

*** Atang i caw-ngia hmanthlak na click ah kei phaisa ka ngah ve, zangfah tein voikhat tal ka click piak ve hram!